Hoe kunnen we ‘de boel’ succesvol re-organiseren? Hoe pakken we de hardware aan? Met andere woorden, hoe kunnen we bouwkundige tekorten (klimaatbeheersing, toegankelijkheid rondom, beveiliging) effectief en efficient oplossen? Wat gaat dat kosten?

En dan de software: interessant is de vraag naar het profiel van de man/vrouw met artistieke stuwkracht die de nieuwe richting inhoudelijk gaat bestieren. Die het belang ziet om ook de locale (professioneel- en amateur)kunstenaar een plek te gunnen, die alle disciplines verbindt en de noodzaak van de cultuureducatie smoel weet te geven binnen de nieuwe organisatie. Wat gaat dat kosten?

Verder wens ik dat de Gemeente Almere niet de kant opgaat van Rotterdam en de Hectare Cultuur ziet zoals de Rotterdamse D66-wethouder Corrie Louwes het culturele Stadsinitiatief: “Het is een experiment om initiatieven en energie in de stad aan te boren, en het is een nieuwe manier van werken voor de gemeente. De Rotterdammers zijn aan zet, de overheid doet een stap terug en faciliteert de innovatieve en creatieve plannen van de bewoners van de stad.” (www.nrc.nl/heijne/2013/06/16/dode-mus/): Vervang het woordje stad door Almere en Rotterdammers door Almeerders. Het lijkt te gemakkelijk om eerst alles af te breken en te verschralen om vervolgens de verantwoordelijkheid bij de burgers neer te leggen.

Almeerders met hart voor kunst en cultuur zijn zich al aan het (her)groeperen: er worden plannen gesmeed en nieuwe verbonden gesloten. Er gloort een sprankje hoop aan de horizon.

Dit debat moet tonen hoeveel veerkracht er op het gebied van kunst en cultuur in Almere zit; men moet zich herbezinnen en de kansen pakken die er altijd zullen komen. Zijn daar speciale competenties (heerlijk woord in onze branche) voor nodig? Met gezond verstand kom je een heel eind; of om met een van mijn helden te spreken: ART IS A GUARANTY FOR SANITY (Louise Bourgeois).

Soms ben je overtuigd van je eigen waarheid, maar zie je ook waarde in argumenten van anderen. En wat dan?

Er is dus over cultuur in Almere gepraat; heeft het wat opgeleverd? Woensdagavond 8 mei vond het DebatCafé plaats in de Nieuwe Bibliotheek van Almere, met de titel: Cultuur in Almere – Kan dat wel?

In het panel directeuren Macha Roesink en Ronald Venrooy, auteur Jaap Jan Berg en drie politici Frits Huis, Willy-Anne van der Heijden, Jonathan de Jong en ondergetekende.

De stellingen waren interessant:

1. De Hectare Cultuur is de laatste kans op een goed cultureel leven in Almere.
2. De ontwikkelingen rondom de Kunstlinie maken duidelijk dat de gemeente zich moet bezinnen op haar rol.
3. Een gemeente die zich vooral richt op 2030, struikelt over de culturele vraagstukken van vandaag.
4. De cultuureducatie in Almere moet geborgd worden binnen de bestaande instellingen.

De eerste, niet onbelangrijke vraag uit het publiek: ‘Wat is cultuur?’, werd doorgeschoven naar een toekomstig debat.

De aanwezigen in de zaal waren veelal betrokken bij een van de culturele instellingen van Almere en een enkele kunstenaar. Zij konden mee in de klaagzang over het gevoerde beleid. Maar levert dat nieuwe inzichten op? Weten we nu welke weg we in moeten slaan?

Gênant, of op z’n minst onsportief, was de afwezigheid van vertegenwoordigers van de gemeente; dialoog is noodzakelijk. Omdat sommige aanwezigen al wel op de hoogte waren van de inhoud van het Rapport Van Mil, en dit niet wilden, maar ook niet mochten delen, ontstond aanvankelijk een wat vijandige sfeer. Gelukkig ebde dat na verloop van tijd weg.

Mij was gevraagd op stelling 1 te reageren. Ik wilde vooral benadrukken dat het niet de laatste kans, maar vooral een nieuwe kans kan zijn voor het culturele leven in Almere. De huidige situatie vraagt om een herziening. Een krimpend financieel klimaat vraagt om nieuwe visies, met nieuwe keuzes. Maar met de presentatie van de Hectare Cultuur werd geen nieuwe visie gepresenteerd, maar een vastgoed- en geldprobleem gemaskeerd. Die mening gaf ik, met de aanvulling dat leiderschap met lef bij deze nieuwe kans onontbeerlijk is.

Waren de kaders rondom de stellingen wel strikt genoeg? Men kon redelijk veilig zijn meningen ventileren en ik miste de overtuiging om te overtuigen.

Overtuigingskracht groeit door debat, begrip groeit door dialoog. Beide zijn nodig voor een sterk debat. Dat had beter gekund, zeker ook van mijn kant.

De politici zijn niet van mening veranderd en ook nu bleek weer glashard dat men niet op de hoogte is van bijvoorbeeld het definitieve einde van het bestaan van Museum de Paviljoens. Hoe kan dat toch?

Met elkaar waren we het duidelijk wel eens dat de Gemeente veel meer een partner moet willen zijn om cultuur en cultuureducatie tot een succes te maken. En dat er geld kan worden ‘verdiend’ door ambtelijke lagen weg te snijden. Misschien kunnen we dat bij een volgende bijeenkomst, met gemeente ook aan tafel, onderzoeken, vaststellen en borgen.

Al met al een mager debat; ik geef graag cijfers en kom uit op zesje. Wilt u reageren op een van de vier stellingen? Aarzel niet en klim in de pen. Ik ben erg benieuwd naar uw mening.