De Chinese kunstenaar Ai Wei Wei heeft mijn hart gestolen; hij heeft de moed om te spreken als anderen zwijgen. Hij kan niet tegen onrecht-, vaardigheid. Dat herken ik ook bij ons in de familie, maar dan op een veel kleinere schaal. Heftige discussies zijn het gevolg. Moet je buigzaam zijn als bamboe en zo, langzaam, proberen dingen te veranderen, of houd je je rug recht met het risico te breken’?!

Ai Wei Wei trotseert (al jaren) het politieke regime in China. Maar hij is ook een trotse Chinees, die zijn afkomst, kunst en cultuur koestert. Hij laat zien waar hij vandaan komt en welke schoonheden zijn land voortbrengt. De keramiek (toepasselijk met de internationale naam ‘china’ aangeduid), het ambacht van ‘made in China’ in de cirkel van krukjes, en zijn verbondenheid met het grote fietsende volk, in de fiets-installaties. Maar ik ging echt om bij zijn installatie in Tate Modern, Londen, waar hij miljoenen keramische zonnepitten liet storten in de voormalige turbinehal. De productie van die pitjes waarborgde een inkomen voor vele Chinezen, uit het dorp van zijn familie. Mallen van pitten, met drie zwarte streepjes, waar het hele dorp voor was gemobiliseerd. En net als bij een bosje tulpen, is het de veelheid van zo’n eenvoudig vormpje dat ontroering teweeg brengt. In Tilburg zag ik een grote berg pitten en in het Groninger Museum staan de krukjes.

Een van de hoogtepunten van het jaar 2013 was het bezoek aan Art Zuid, waar ik de fietsinstallatie bewonderde. Toen ik daar ook nog mijn grote voorbeeld en ‘adoptief vader’ Henk van Os ontmoette, viel alles op zijn plaats. De keuze van Van Os voor Ai Wei Wei bij Art Zuid zie ik als zijn eerbetoon aan deze taaie Chinees. We zijn allebei fan van hem en dat versterkt onze band. En laat die Wei Wei nu ook nog in hetzelfde jaar geboren zijn als ik… dat kan geen toeval zijn.

Ik hou van kunst. Ik raakte met het virus besmet tijdens mijn middelbare schoolopleiding in Arnhem. In de pauze of ter overbrugging van tussenuren gingen we koffiedrinken in het cafe van het Gemeente Museum in Arnhem, nu bekend als Museum voor Moderne Kunst Arnhem: MMKArnhem.

Daar stond ik voor het eerst oog in oog met werken van Dick Ket. Merkwaardige, heldere, realistische schilderijen; een zelfportret of een stilleven met een emaille schaaltje, een flessegroene apothekerskaraf en een geblokte theedoek. Die theedoeken hangen nu in mijn keuken en gebutste emaille voorwerpen vind ik nog steeds onweerstaanbaar.

Maar het verhaal van zijn leven drong pas goed tot mij door toen ik besloot over hem mijn afstudeerscriptie te schrijven. Ik verslond zijn biografie, doorspekt met tegenslagen, een hartkwaal, een verboden liefde en een diep isolement. Een prototype bohémien kunstenaar, die ondanks alle ontberingen zijn weg voortzette. Een doorzetter was het; niet uit het veld te slaan en zich vastklampend aan reproducties om toch op de hoogte te blijven van ontwikkelingen om hem heen.

Dat  inspireerde mij en van hem leerde ik om vooral goed om me heen te kijken, details in me op te nemen. Maar de mooiste les die hij me leerde was te gaan voor wat ik wil, me niet tegen te laten houden en het leven te leven. Het heeft even geduurd voor ik deze wijsheid in relatie kon brengen met het leven dat ik nu leid, ongeveer veertig jaar later. Maar dat maakt niet uit, want sinds die bezoekjes aan het MMA in Arnhem, heeft kunst mijn leven alleen maar mooier gemaakt. Dank je wel Dick!