Afbeelding

Het sprookje van Claudy Jongstra

Vorige week bezocht ik in het Fries Museum de tentoonstelling  Ancient Light van viltkunstenares Claudy Jongstra. ‘Doornroosje’ uit Spannum verwarmt ons in Leeuwarden met haar duurzame en ambachtelijke creaties die uiteenlopen van prachtige kleden, een ambachtelijk ingericht atelier en een nieuwe installatie van blauwe en witte strengen die elke ruimte verheffen tot een meditatieruimte.

IMG_1008

Installatie voor Fries Museum

Intrigerend is het nagebouwde atelier; perfectionistische Jongstra ontwierp het concept van de werkplaats waar je kruiden, recepten, wol en planten in een weckpot op ‘sterk water’ ziet staan. Met haar jarenlange onderzoek en plantenkennis tovert ze de zon tevoorschijn en laat hemelsblauwe kleuren op ons neerdalen.

IMG_1007

Wol en hortentia

IMG_1002

De zon in wol m.b.v. uienschillen

 

Tijd om 100 jaar te slapen heeft Doornroosje niet;  ze besteed veel tijd aan het proces van (eigen) schaap naar natuurlijk gekleurd eindproduct. Haar ster stijgt en de internationale kunstwereld verschaft haar steeds meer opdrachten.
Ze brak door met kostuumontwerpen voor Star Wars (1997). Nu liggen haar kleden op de bank bij Hollywood filmsterren en verzachten haar wandbekledingen muren opgetrokken door sterarchitecten.

Gelukkig is ze trouw aan haar roots en kunnen we, als deze expositie januari 2017 voorbij is, haar vaste installatie Fries Landschap (2009) in de ontvangstruimte in dit museum blijven bewonderen.

!Vrouwen III

Internationale vrouwendag nadert. De Volksuniversiteit Almere heeft de primeur van de derde versie van de lezing over ‘Vrouwen in de kunst’ op 7 maart aanstaande. Nooit gedacht dat … »» meer

Afbeelding

Maria en haar vroedvrouwen

Zelomi en Salome

campin_geboorte_grt

Robert Campin, geboorte ca.1425-1430, Dijon.

 

In mijn lezing over het kerstverhaal en hoe dit in de loop der jaren in de beeldende kunst wordt afgebeeld, komt een passage voor waarin twee vroedvrouwen hun opwachting maken.

De aanwezigheid van deze vroedvrouwen is een ‘apocrief’ verhaal, uit het proto evangelie van Jacobus. Apocrief en dus niet door de kerk goedgekeurd. Maar interessant is het zeker en deze menselijke kant van het verhaal zal de mens in de Middeleeuwen tot steun in het geloof zijn geweest, .

Wij weten niet beter of Maria krijgt haar kind terwijl zij alleen in de stal is met uitzondering van de os en ezel. Dit tafereel is gebaseerd op een visioen van de Zweedse Birgitta van Zweden. Haar visioen vertelt waar Jozef was op het moment suprȇme, waar we in Lukas en Mattheus vergeefs naar zoeken. Hij keert terug in de stal met een kaars in zijn handen én vroedvrouw Zelomi, die het mirakel direct begrijpt. In haar kielzog Salome, die haar woorden (dat Maria onbevlekt heeft ontvangen en gebaard) niet kan geloven. Zij wil deze wonderbaarlijke maagd zelf onderzoeken. Wanneer zij daartoe aanstalten maakt, verschroeit/verlamt haar hand.

11.12.25.Kerst-tussen-kunst-en-ktisch-De-Aanbidding-van-Robert-Campin

En kijk hoe Campin dit heeft uitgebeeld: de hand van Salome hangt krachteloos naar beneden. In de banderol die de engel (boven Jozef) vasthoudt, wordt Salome aangespoord om om vergeving te vragen. Haar hand geneest als zij Jezus aanraakt.

Robert Campin (1380-1444) heeft op dit paneel alle ingrediënten van het kerstverhaal verwerkt: Maria en de oude Jozef, Jezus, os en ezel, herders, engelen en de twee vroedvrouwen. Zijn stijl is verwant aan die van de gebroeders van Eyck. Door zijn vakkundig gebruik van olieverf ontstond een kleurrijke voorstelling met een realistisch aandoend Vlaams landschap.

Dank voor dit mooie verhaal, Robert!

OSI-135N

Ook bij de aanbidding van Maerten van Heemskerck (ca. 1540) zijn de vroedvrouwen aanwezig. En zie wat een sterkte armen ze hebben!

 

Beeld > vrouw

Het beeld van de vrouw in de beeldende kunst. Het beeld van de vrouw in de beeldende kunst; welke beeltenis evolueerde meer? De vrouw in verschillende hoedanigheden: moeder, … »» meer

Kannen met karakter

Met regelmaat schrijf ik voor het internet tijdschrift: Paradijsvogels Magazine.nl, hét online inspiratiemagazine over vrijheid, wijsheid en optimisme. Je vindt het natuurlijk in de rubriek ‘Cultuur’. Het laatste … »» meer

Afbeelding

Happening op de catwalk!

Fashion = Beeldende kunst!
Een jurk als statement, happening op de catwalk.

Vorige week werd ik op aangename wijze verrast door kunst- en modehistorius Nienke van Hijum die in haar lezing stelde dat mode een kunstvorm is. In haar presentatie zette ze deze bewering krachtig in en liet ze zien dat beeldende kunst meer omvat dan architectuur, schilderij of sculptuur. Mode kan ook een autonome kunstvorm zijn! Het model wordt letterlijk en figuurlijk de drager van de nieuwste kunstvorm ‘Fashionart’.

Viktor en Rolf

In een sterk schommelend kunstlandschap doen couturiers steeds meer moeite om de afstand tussen mode en beeldende kunst te overbruggen. Modeshows krijgen steeds meer het karakter van een happening en ze pakken groots uit met show en spektakel; een achtbaan of douches op de catwalk, ronkende motoren die af en aan rijden, niets is te gek. Van de modellen wordt veel gevraagd: de scharminkeltjes lopen in bijzondere constructies en verworden tot levende kunstwerken. 

Viktor en Rolf bedienen zich in hun herfst/winter collectie 2015 van stoffen met prints van schilderijen in combinatie met schilderijlijsten. Ze maken draagbare schilderijen. Als het model aan het einde van de runway is, wordt het model uit haar creatie geholpen en krijgt het werk een plek aan de muur. 

In het jaar dat in het teken van het 125ste sterfjaar van Vincent van Gogh staat, gaat het ontwerpduo nog een stapje verder. In samenwerking met Vlisco werden stoffen ontworpen, met bloemen als basispatroon. De kleuren van de stoffen zijn geënt op het Zuid-Franse kleurenpalet van Vincent; felle gele, blauwe en groene kleuren aangevuld met 3D bloemen. En zo worden de modellen de incorporaties van de schilderijen, compleet met strohoeden. Zijn ze paradijselijke vogelverschrikkers geworden of zonnenbloemen? Zwaar, over de top, natuurlijk, maar een geweldig statement en eerbetoon.

Viktor en Rolf Van Gogh 2014

In 2013 maakte ik een presentatie waarin de sublieme schoonheid van afval centraal stond. In dat opzicht kent de creativiteit van ontwerper Martin Margiela (1957) geen grenzen: een jurkje van haarkammetjes en een topje van verweesde handschoenen. Bijzonder is een jasje vervaardigd van de plastic stengeltjes waarmee een prijskaartje aan een kledingstuk wordt bevestigd en dat toont als een zacht bontje: geniaal.

Ik vermoedde het eigenlijk al, maar nu weet ik het zeker: mode en beeldende kunst zijn familie!

Maison Martin Margiela

Afbeelding

Rembrandt

Sinds jaar en dag komen we samen: een schrijfvriend- en vier schrijfvriendinnen. Connie houdt het fris en stelt ons voortdurend voor nieuwe uitdagingen. Vandaag kregen we de opdracht om te reageren op het woord ‘Rembrandt’.

Rembrandt

The joke of the year, of beter le canard de la semaine. Jet praat met Franse tongval en zet het kabinet buitenspel. Politiek verantwoordelijk voor de eeuwigdurende reis van Oopjen en haar echtgenoot, tussen Louvre en het Rijks. Heen en weer, heen en weer!

Niet met de vermaledijde TGV, maar met de professional op het het gebied van kunsttransporten: Gerlach. In hun naam klinkt de soap het duidelijkst door: Ger-Lach. Smuikend, glimlachend of schaterend. 160 miljoen!

Rembrandt draait zich om in zijn graf.

Rembrandt, Portrait of Oopjen Coppit

Rembrandt, Portrait of Oopjen Coppit

Illustratie van Joost Hölscher

Illustratie van Joost Hölscher

Afbeelding

Ruggespraak

Ingrid Slaa waterlelie

Ingrid Slaa, waterlelie, 2015

Voor wie dicht bij huis iets cultureels wil ondernemen, maar ook lekker buiten wil zijn, is een bezoek aan Natuurpark Lelystad een aanrader (u betaalt alleen € 3,00 parkeergeld). Hier exposeren kunstenaars van de KVF tot 1 november en deze 11e editie heeft als thema ‘Water Land’. De route is verkrijgbaar bij het infocentrum en één werk licht ik er uit. Dit drijvende kunstwerk is gemaakt van verschillende schalen kunsthars en daarna geverfd in wit en verlopend roze. De verschillende schaaldelen ontvouwen zich en hebben een groene ondergrond, als basis, het blad van de lelie. Door de afstand van waaraf je het werk bekijkt, zie je niet onmiddellijk dat de delen afgietsels zijn van de rug van de kunstenaar. Een vondst die heel goed uitpakt. Het werk ‘ Waterlelie’ is gemaakt door Ingrid Slaa.

Ik verbind er twee andere werken aan: een werk van Matisse, Lezende vrouw, 1895 en de Baadster van J.A.D. Ingres uit 1808. In deze werken staan immers ook ruggen centraal, nu op doek. Die rugschilderijen zijn bijzonder en ze interesseren mij. Ze blijken in verschillende tijdsdelen voor te komen. Bij Ingres en Matisse zitten de modellen met de rug naar ons toe! Een ongehoorde houding in bijvoorbeeld de Gouden Eeuw en een breuk met de portrettraditie!

Het intieme werkje van de jonge Matisse toont ons zijn eerste grote liefde Camille, een boek lezend. Een braaf onderwerp, maar met een verrassende compositie.

Matisse, lezende vrouw, 1895

Matisse, lezende vrouw, 1895

Ingres was in Rome toen hij geïnspireerd werd door de schoonheid van de meesters van de Renaissance, waar naakte vrouwen veelvuldig werden geschilderd. Deze schone baadster kan zo model staan voor onze hedendaagse wellness industrie, met de prachtige hammamdoek om haar hoofd, het bed waarop ze zich aanstonds zal neervlijen (voor een massage?) en de sfeer van ontspanning.
Hopelijk houdt de zomer nog even aan en kunnen we blijven genieten van de zon, vakantie, buitenpret en vrolijk gezelschap, maar niet met de rug naar elkaar toe!

Ingres, de baadster, 1808

Ingres, de baadster, 1808

Juli 2015

Gastschrijver Paradijsvogelsmagazine.nl Met ingang van 20 juli 2015 ben ik een van de gastschrijvers van deze bijzondere website. Natuurlijk schrijf ik (het liefste) over kunst & cultuur, maar … »» meer

In de media

Deze week zag ik twee filmpjes die het belang van kunst en cultuur onderstrepen. Professor en neuroloog Semir Zeki, verbonden aan de universiteit van Londen, houdt een wetenschappelijk … »» meer

Afbeelding

Groene kunst? Patrick Blanc

Groene kunst?

Soms is er een aanleiding om over iets te schrijven. Dit keer is de aanleiding ‘groen’. Vergroenen is op dit moment een hot item. Er wordt veel over geschreven, er zijn studiedagen zoals de Rotterdamse DakenDagen en toen dacht ik: aan welke schilderijen denk ik, als het groen moet zijn?

Henri Rousseau De Droom, 1910

Henri Rousseau De Droom, 1910

De Franse schilder Henri Rousseau, tijdgenoot van Picasso, was één van de eerste die ik met groen associeerde. Zijn ‘droom’ uit 1910 is van een kinderlijke eenvoud en toch zo trefzeker en direct. Heldere kleuren, een vol doek en een fantasievolle afbeelding.

Dürer, graszode, 1503

Dürer, graszode, 1503

Albrecht Dürer maakte in 1503 een aquarel getiteld ‘Graszode’. Hoe anders is dit werk: teer en fragiel wiegen de grashalmen in de lentebries. Een ogenschijnlijk willekeurig polletje aan het rand van het pad. Nadere studie leerde dat de pol is samengesteld uit verschillende grassen, en door Dürer in een eigenzinnige compositie werd samengesteld.

Patrick Blanc, Rue 'd Aboukir, Parijs

Patrick Blanc, Rue ‘d Aboukir, Parijs

En dan dit ‘kunstwerk’: Rue d’Aboukir in Parijs door Patrick Blanc. Een botanist wiens expertise het is gevels te vergroenen. Hij is dé kunstenaar als het gaat om verticaal tuinieren. Zijn gevels betoveren door detaillering in het grote groene vlak. Hierdoor lijkt onze buurt te veraangenamen. Hoe doet hij dat? Waar kan ik nog meer voorbeelden van deze tovenaar vinden en waaraan ontleent hij zijn inspiratie?

Daar kunt u meer over te weten komen op de Dag van de Architectuur, 20 juni, om 12:00 uur. Locatie: Schouwburg Almere. Klik hier voor meer informatie.
Aanmelden: jflapper@schouwburgalmere.nl

Hectare cultuur

Tot 1 juli 2014 werkte ik als projectcoördinator bij cASLa, centrum voor architectuur, stedenbouw en landschap. Het architectuurcentrum werd opgeheven en vanaf zomer 2014 ingevoegd bij Schouwburg Almere … »» meer

Magisch realisme

Dick Ket Rode geranium 1932

‘Het magisch realisme bedient zich van voorstellingen die wel mogelijk, maar niet waarschijnlijk zijn’ aldus Pyke Koch. In de jaren ’30 van de vorige eeuw zijn er een … »» meer

Oase van Matisse

Matisse, la perruche et la sirene

Matisse (1869-1954) “Evenwichtige, zuivere, rustgevende kunst, zonder verontrustende of zorgwekkende onderwerpen, een kunst voor iedereen die met zijn hoofd werkt, zowel voor de zakenman als voor de schrijver, … »» meer

Nieuwe lezingen!

Opgelet culturele instellingen in Almere en omstreken! In de rubriek thematische lezingen zijn nieuwe items toegevoegd! Ideaal voor inhoudelijke lezingen voor een breed publiek. Het repertoire heeft voor … »» meer

Ziek en oud in beeld

Ziek en oud in beeld

Het menselijk lichaam stond eeuwenlang centraal in het kunstonderwijs, met als doel het in zijn klassieke, ideale vorm, in navolging van de Grieken, weer te geven. Het figureerde … »» meer

Afbeelding

Popup museum DWDD

Vorige week bezocht ik het razendpopulaire fenomeen: popup-museum. Het Allard Pierson Museum in Amsterdam is gastheer voor depotvondsten van min-of-meer bekende Nederlanders. Nou, dat willen onbekende Nederlanders ook wel: ronddwalen in de kelders van musea, schatzoekertje spelen en daar dan uiteindelijk een mooi zaaltje van maken.

Mijn handen jeuken al maanden om deze uitdaging voor de nieuwe kunst & cultuur-organisatie in Almere aan te gaan (geduld is een schone zaak), laat staan dat je in bijvoorbeeld het Gemeentemuseum in Den Haag mag rond snuffelen. Dat is dan weer een buitenkansje voor mijn ‘broer’, Joost Zwagerman. Ik was nieuwsgierig.

Lilian, Greet en ik gingen op pad: Charley’s Angels met zeer uiteenlopende smaken, keken en vergeleken. En toen we weer buiten stonden zeiden we volmondig, dat het een goede keuze was geweest. Als ik na afloop een cijfer zou mogen geven, dan rolde er een dikke voldoende uit. Mijn liefde voor de Middeleeuwen is bekoeld en laaide ook nu niet weer op en met de keuzes van Jasper Krabbe weet ik me vaker geen raad.
Maar Nico, Jan, Halina maar vooral Marc-Marie en Joost maakten alles goed. En hoe geniaal is Nico: “Ik vond wat gevonden wilde worden”. Serendipiteit als toverwoord: prachtig!

Dick Ket, Stilleven met vogelnestje

Dick Ket, Stilleven met vogelnestje

 

Het meest bijzondere was het besef dat Joost en ik ook hier weer een zelfde soort smaak hebben, ‘familie’ van elkaar zijn. Het kan toch geen toeval zijn dat hij een topstuk van de door mij zo bewonderde Dick Ket kiest, waar ik mijn afstudeerscriptie over schreef? De prachtige verstiling, het Cézanniaanse perspectief, de detaillering van de objecten: pure schoonheid. Gecombineerd met ‘nap met eitjes’, verrassende ‘haas’ van Piet M. en de roerloze roeken, onweerstaanbaar. Kwetsbaarheid en kwaliteit. De apotheose in zaal 1 in plaats van 10.

En nu met volle kracht vooruit, Schouwburg Almere!

 

Floris Verster, twee dode roeken

Floris Verster, twee dode roeken